Pisarz

Andrew Wilford: Kilka tygodni temu ukazała się Pańska najnowsza książka „Cień”. Próżno by dziś szukać jej na półkach księgarni. Czy spodziewał się Pan takiego, kolejnego już sukcesu?

Stephen Prince: Szczerze mówiąc nie. Nie jestem tak do końca zadowolony z „Cienia”. Chętnie oddałbym jeden z palców – powiedzmy u nogi – aby móc w nim coś poprawić. Ale terminy narzucane przez wydawców są czasami zupełnie wariackie. Jednak cieszy mnie zainteresowanie, jakie wywołał.

A.W.: To już piąta w ciągu niespełna dwóch lat, powieść, jaka wyszła spod Pańskiego pióra. Jest Pan w związku z tym uważany za jednego z najpłodniejszych pisarzy, a przecież jeszcze nie tak dawno temu nikt o Panu nie słyszał. Czy to aby nie jest tak, że wcześniej pisał Pan „do szuflady”, a teraz, jak magik, wyciąga kolejne książki z kapelusza?

S.P.: Zapewniam Pana, że nie ma to nic wspólnego z magią (śmiech). Nigdy też nie pisałem „do szuflady”. Może jedynie zapisywałem luźne spostrzeżenia. Czasem pomysły na ewentualną książkę. Traktowałem to jednak jako nic nieznaczące dziwactwo. Nie uważam również, abym był najpłodniejszym pisarzem. Nie wiem czy słyszał Pan o niejakim Krzaszewskim, polskim pisarzu, który podczas całego swojego życia napisał kilkaset utworów literackich. To się nazywa płodność! (śmiech)

A.W.: Jednak przyzna Pan, że to niezwykłe, iż dotychczasowy dentysta rzuca nagle nieźle prosperującą praktykę i - nie mając absolutnie żadnego doświadczenia – w ciągu niespełna dwóch lat wydaje pięć bestsellerowych powieści?

S.P.: Nie jest to aż tak niesamowite, jakby się Panu wydawało. Miałem do wyboru, albo do końca życia być średniozamożnym, średniozdolnym stomatologiem, albo obrzydliwie bogatym i sławnym pisarzem. Co Pan by zrobił na moim miejscu? (śmiech)

A.W.: Pewnie to samo. Jednak uchylił się Pan od odpowiedzi. Zapytam więc inaczej. Czy do tego, aby stać się wybitnym pisarzem potrzebna jest iskra Boża?

S.P.: Z tą wybitnością chyba Pan przesadził. A co do iskry... Cóż, sądzę, że z pewnością nie zaszkodzi. Jednak już zupełnie poważnie, chciałbym zapewnić Pana, że w każdym z nas drzemie Hemingway, Dickens czy choćby J.P. Cox. Wystarczy jedynie okiełznać szamocące się w naszych głowach myśli. Nadać im ciała. Ukształtować tak, aby z bełkotliwych, niezrozumiałych szumów stały się jasno i dźwięcznie brzmiącymi zdaniami. Zgoda, nie każdy to potrafi. Każdy jednak może spróbować. Ja to zrobiłem i udało się (śmiech).

A.W.: Krytyka jest dla Pana niezwykle przychylna. Niektórzy zwracają uwagę, że od czasu tragicznej śmierci J.P. Coxa, nikt poza Panem nie potrafi tak poprowadzić narracji. W tak nieprawdopodobnie wyrazisty i sugestywny sposób opisać okropności, czające się za załomem muru. Czy nie przeszkadza Panu porównywanie go z J.P. Coxem?

S.P.: Wręcz przeciwnie. Jestem dumny ilekroć czytam lub słyszę o podobieństwach z utworami Coxa. To prawdziwy zaszczyt i nobilitacja. J.P. Cox jest moim wzorem, a „Zapomnij o Bogu” to moja biblia.

A.W.: Wspomniał Pan o wzorcu. Niektórzy z recenzentów nieśmiało, jednak wprost zarzucają Panu wzorowanie się na pisarstwie J.P. Coxa.

S.P.: Nie widzę w tym niczego nagannego. Co innego gdybym czerpał z mętnej studni. Ja natomiast sięgam po wodę źródlaną, jaką na tle innych jest pisarstwo Coxa.

A.W.: Wiem, że nie lubi Pan do tego wracać, jednak chcąc ustalić czym kierował się Pan wybierając trudną i niekiedy niewdzięczną drogę, jaką jest pisarstwo, muszę zadać to pytanie.

S.P.: Niech Pan wali. (śmiech)

A.W.: Czy wpływ na Pańską decyzję miał także tragiczny w skutkach pożar Pańskiego gabinetu?

S.P.: Faktycznie, nie lubię o tym mówić. Jednak jest Pan moim gościem i zrobię dla Pana wyjątek. Ten pożar, w którym jak wiadomo, zginęła moja recepcjonistka, nie miał bezpośredniego wpływu na decyzję odejścia od stomatologii. Wpływ pośredni zapewne miał, gdyż przyspieszył to, o czym marzyłem od dzieciństwa. Czytając powieści takich autorów jak choćby J.P. Cox marzyłem skrycie, by być na ich miejscu. By umieć tak formułować myśli. Potrafić w taki sposób rozgrzewać i rozbudzać umysły czytelników. Ta chęć stała się chyba w pewnym momencie moją obsesją.

A.W.: I jeszcze jedno – związane z tym pożarem pytanie. Czy to prawda, że J.P. Cox był Pańskim pacjentem?

S.P.: Podobnie jak miliony Amerykanów śledzących doniesienia prasowe z postępów śledztwa sprzed dwóch lat, wie Pan, że to prawda. Pytanie, do czego Pan zmierza?

A.W.: W pożarze Pańskiego gabinetu spłonęły między innymi karty pacjentów. Nie można więc było bezspornie zidentyfikować zwłok J.P. Coxa.

S.P.: Zrobiła to, jak pamiętam, żona pisarza, Pani Marie-Ann Cox.

A.W.: Jednak niektórzy z dziennikarzy snuli domysły, iż nie były to zwłoki Coxa. Zwłaszcza, że Pani Cox zniknęła w trzy tygodnie po jego śmierci.

S.P.: Nie rozumiem czemu postanowił Pan omówić dylematy nierozwiązanego do dziś śledztwa właśnie ze mną? Ale brzmi to jak kiepski scenariusz kiepskiego kryminału: J.P. Cox morduje kochanka swojej o trzydzieści lat młodszej żony, puszcza z dymem gabinet własnego dentysty, groźbą pozbawienia życia zmusza Panią Marie-Ann do identyfikacji zwłok kochanka, jako swoich. Następnie uśmierca niewierną żonę, a jej zwłoki rozpuszcza w kwasie solnym. Wreszcie przechodzi serię operacji plastycznych i pod nowym nazwiskiem, dodajmy nazwiskiem swojego dentysty, który mógłby być np. kochankiem żony – kontynuuje karierę literacką. Pytanie tylko jak to się stało, że odmłodniał o 18 lat i przybyło mu jakieś 9 cali? Musi Pan jeszcze nieco nad tym popracować.

A.W.: Chyba ma Pan rację. Pomówmy więc o Pana nowej książce. Czy wie Pan o czym będzie?

S.P.: Teraz już tak...